📋 Бұл тақырып не туралы?
Өнеркәсіп төңкерісі Англияда басталып, қол еңбегінен машиналы өндіріске, мануфактурадан фабрикаға өтуді білдірді. Жаңа станоктар, әмбебап бу машинасы, металлургиядағы жаңалықтар мен теміржолдар өнім өндіру көлемін бұрын-соңды болмаған деңгейге көтерді.
Экономикалық өзгерістер қоғамды түбегейлі қайта құрды: қалалар қауырт өсті, буржуазия және пролетариат таптары қалыптасып, ұйымдасқан жұмысшы қозғалысы пайда болды. ҰБТ-да өнеркәсіп төңкерісінің алғышарттары, басты өнертабыстар, фабриканың белгілері мен индустрияландырудың әлеуметтік салдарлары жиі сұралады.
Негізгі даталар
- 1709 ж. — Абрахам Дерби шойын қорытуда коксты (тас көмірді) қолданды.
- 1733 ж. — Джон Кей ұшқыр шөлмекті (летучий челнок) ойлап тапты.
- 1765 ж. — Джеймс Харгривс «Дженни» механикалық жіп иіру машинасын жасап шығарды.
- 1769 ж. — Ричард Аркрайт су машинасына (су дөңгелегімен қозғалатын иіру машинасы) патент алды.
- 1782 ж. — Джеймс Уатт әмбебап бу машинасын жасап шығарды.
- 1784 ж. — Эдмунд Картрайт механикалық тоқыма станогын ойлап тапты.
- 1811–1812 жж. — машиналарды талқандаушы луддистер қозғалысының таралуы.
- 1814 ж. — Джордж Стефенсон алғашқы паровозды жобалап құрастырды.
- 1830 ж. — Стефенсонның жетекшілігімен алғашқы қоғамдық теміржол ашылды.
- 1833 ж. — тоқыма фабрикаларында балалар еңбегін шектеген заң қабылданды.
Толық нұсқада — барлық бөлімдер, сызбалар, «Қарапайым тілмен» түсіндірмелер, ҰБТ тұзақтары және тақырып тесті: әр жауабы талданған 10 сұрақ.
Тарифтер — 990 ₸-денӨзіңді тексер: тақырып тестінен 2 сұрақ
- 1. Мануфактураға тән болған сипат
- A)ірі фабрикалардағы машиналық өндіріс
- B)қол еңбегі және еңбек бөлінісі
- C)өндірісте машиналар мен тетіктерді қолдану
- D)қолөнершінің шәкірттерімен бірге жұмыс істеуі
Жауабын көрсету
Дұрыс жауап: B) қол еңбегі және еңбек бөлінісі
Мануфактураларда жалдамалы жұмысшылардың қол еңбегі қолданылып, еңбек бөлінісі кеңінен пайдаланылды. - 2. Фабриканың басты белгісі
- A)машиналар мен тетіктерді кеңінен қолдану
- B)шебердің бірнеше шәкіртімен бірге еңбектенуі
- C)жалдамалы жұмысшылардың қол еңбегін пайдалану
- D)қол еңбегін жекелеген операцияларға бөлу
Жауабын көрсету
Дұрыс жауап: A) машиналар мен тетіктерді кеңінен қолдану
Фабрика — машиналар мен тетіктер қолданылатын ірі өнеркәсіптік кәсіпорын.
Тесттің қалған сұрақтары (барлығы 10) әр жауабының талдауымен — жазылым бойынша.
Өзіңді толық ҰБТ-да тексер — тегін
5 пән, 120 тапсырма, 4 сағат — нақты емтихандағыдай. Балл мен әр пән бойынша нәтиже — бірден, ал осал тақырыптарды теорияға сілтемелерімен көрсетеміз.
Тегін сынақ ҰБТ тапсыру